Ziemniak to podstawowy składnik polskiej kuchni i większość z nas niewyobraża sobie życia bez niego. W dobie uczuleń na gluten pozostaje pożądanym gościem na naszym stole, o każdej porze roku i pod wieloma postaciami. Od frytek po pyzy poprzez placki śląskie, zapiekanki i świąteczne sałatki, naprawdę trudno się bez niego obyć. Producenci ziemniaków ekologicznych mają raczej zapewniony zbyt, a jakie sa podstawowe trudności w jego ekologicznej uprawie?

Najczęściej zgłaszanym problemem w uprawie ekologicznej ziemiaka generalnie są:  

-alternarioza czyli choroba grzybowa

-zaraza ziemniaczana wywoływana przez patogen

-stonka ziemniaczana

Podstawą ochrony roslin w rolnictwie ekologicznym jest profilaktyka czyli zapobieganie chorobom poprzez uzyskanie silnej, dobrze odżywionej rośliny, co wymaga również zdrowej gleby bogatej w odpowiednie dla danej rośliny składniki odżywcze. W momencie pojawienia się problemu, ze względu na to że nie mozna stosować oprysków chemicznych i radykalnych działań "interwencyjnych" jest już często za późno. Kluczowym elementem uprawy jest własciwa agrotechnika, polegająca między innymi na właściwym płodozmianie i doborze odmian oraz odpowiednim przygotowaniem gleby.

SKŁADNIKI ODŻYWCZE I NAWOŻENIE

Nawożenie potasem zapewnia wysokie i stabilne plony ziemniaków. Gospodarka potasem wymaga szczególnej uwagi, gdyż jest to pierwiastek, który w systemie ekologicznego gospodarowania ulega szybkiemu wyczerpaniu i wymagane jest jego uzupełnianie. 

Potas jest jednym z ważniejszych makroelementów, które odgrywają kluczową rolę w roślinie. Większość roślin uprawnych pobiera więcej potasu niż azotu. Za roślinę potasolubną uważany jest między innymi ziemniak. Dostępność jonów potasu (K+) jest silnie ograniczona, ponieważ około 90% jego zasobów występuje w formach nieprzyswajalnych. Niedobór potasu wpływa istotnie na obniżenie plonu i pogorszenie jego jakości, dlatego utrzymanie zawartości tego składnika w glebie na odpowiednim poziomie jest bardzo ważnym elementem uprawy roślin.

POTAS  

  • niedobór potasu istotnie zakłóca przebieg fotosyntezy;
  • odgrywa kluczową rolę w budowaniu plonu, determinuje wielkość biomasy roślinnej w
    krytycznych fazach wzrostu rośliny
  • zwiększa odporność roślin na stresy zarówno biotyczne, jak i abiotyczne
  • wspomaga naturalną obronę roślin przed patogenami, takimi jak Phytophthora
    infestans (sprawca zarazy ziemniaka) i gatunki z rodzaju Alternaria spp. (sprawcy brunatnej i suchej plamistości liści ziemniaka);
  • odgrywa kluczową rolę w ochronie ziemniaka przed bakteriami z rodzajów Erwinia spp.
    wywołującymi mokrą zgniliznę ziemniaka;
  • wpływa na wielkość populacji mszyc –zbyt niska zawartość potasu powoduje zwielokrotnienie populacji mszyc żerujących na danej plantacji;
  • kontroluje tworzenie warstwy korka powstającego wokół ran, zwiększa aktywność β- glukozydazy odpowiedzialnej za syntezę związków fenolowych, które są toksyczne dla grzybów, bakterii i wirusów;
  • aktywuje enzymy odpowiedzialne za syntezę węglowodanów strukturalnych i lignin, stanowiących naturalną barierę dla patogenów;
  • jest odpowiedzialny za gospodarkę wodną roślin – wpływa na wzrost ich odporności na suszę.

OPTYMALNE NAWOŻENIE POTASEM 

Badania przeprowadzone w 2016 roku przez drJolantę Kowalską z Instytutu Ochrony Roślin w Poznaniu, dowodzą że przy całkowietaj dawce potasu   150 kg/ha, zastosowanie doglebowe nawozu granulowanego (np. Kalisopu) zwiększyło plon handlowy ziemniaka. Nawożenie w sposób łączony, czyli zastosowanie jednej doglebowej dawki w wysokości 70 kg/ha, a następnie dolistne zastosowanie czterech dawek po 20 kg K2O/ha, wpłynęło na poprawę zdrowotności roślin i uzyskanie wyższego plonu. Natomiast przy samym nawożeniu dolistnym nie uzyskano pozytywnych efektów. Kolejne eksperymenty z doglebowym stosowaniem nawozów potasowych (przed posadzeniem) w formie pylistej i granulowanej dowiodły że nawóz w formie pylistej jest bardziej efektywny. W przypadku nawozu granulowanego jedynie trzykrotne jego stosowanie pozwoliło na utrzymanie zawartości potasu w glebie na stałym poziomie oraz umożliwiło stopniowe pobieranie tego składnika przez rośliny w trakcie wegetacji . Oznaczo to że czyli jednorazowa aplikacja granulowanej formy jest słabo efektywna. 

MAGNEZ

Na szczególną uwagę zasługuje także magnez. Jest on pobierany przez roślinę w późniejszym okresie wegetacji. Można zastosować dolistne dokarmianie roślin, np. siarczanem magnezu. Optymalnym rozwiązaniem jest zastosowanie siarczanu magnezu z insektycydami do zwalczania stonki ziemniaczanej. 

PRZEDPLON I POPLON

W przypadku uprawy ziemniaków, rośliny wymagają dużej zawartości próchnicy i wprowadzania nawozów organicznych, należy szczególnie zaplanować dobór przedplonu i poplonu. 

Na glebach lekkich poplony są polecane szczególnie, gdyż uprawa ziemniaków bardzo poważnie zubaża glebę w próchnicę. Nie mając obornika, żyzność gleby można poprawić nawozami zielonymi, których działanie określa sie na 1–2 lata. 

Rośliny okopowe i poplony wzajemnie się uzupełniają. Najlepsze efekty wzrostu żyzności gleby dają rośliny strączkowe. Na polu, na którym planujemy zasadzić ziemniaki można zastosować obornik, stosowany częściej, ale w mniejszych dawkach. 

Zwyżka plonów (o 1–2 t/ha) zapewnia stosowanie obornika jesienią, nie wolno przekraczać dawki 30 t/ha w skali roku. Ziemniaki powinny powrócić na to samo pole po 4–5 latach. 

Większość ekologicznych plantatorów ziemniaków powinna rozważyć produkcję swoich plonów stosując 120 funtów azotu (54,4 kg), 25 funtów fosforanu (11,3 kg) i około 140 funtów potasu (63,5 kg) na akr (0.4 ha). 

tekst opracowany na podstawie wykładu dr Jolanty Kowalskiej

 

Dodaj komentarz